Opština Teslić obiluje bogatim  nematerijalnim kulturnim nasljeđem koje su stanovnici ove opštine stvarali i baštinili u proteklom  periodu.

Pod uticajem  istorijskih promjena, migracija i trendova često dolazi do promjena i nestanka tih elemenata , te smo često svjedoci nepostojanja autentičnih izvora informacija o postojanju istih.

Od samog osnivanja u JU „Kulturni centar Teslić”  jasno je kroz Program rada postavljen jedan od osnovnih ciljeva, rad na očuvanju materijalnog i nematerijalnog nasljeđa opštine Teslić.

Upisom „Teslićkog veza” na  Listu nematerijalnog kulturnog  nasljeđa Republike Srpske  za JU „ Kulturni centar Teslić” kojom rukovodi direktor Željka Draganić Vuković , može se reći da su praktičnim primjerom ukazali na koji način treba u budućnosti pristupati ovoj problematici.

Upis „Teslićkog veza“ na  Listu nematerijalnog kulturnog  nasljeđa Republike Srpske  otvara put afirmacije mnogih elemenata koji se na sličan način mogu čuvati od zaborava, bilo angažovanjem zaposlenih u JU „Kulturni centar Teslić“ bilo od strane neke druge organizacije i pojedinca koji svakako mogu računati na pomoć, iskustva i posredovanje rukovodstva JU „Kulturni centar“.

Uložen je ogroman   trud u istraživanja  na terenu koji je  rezultiro izborom motiva tesličkog zeza  predloženog za upis na Listu.

Muzejski stručni savjetnik, etnolog Danijela Đukanović zajedno sa saradnicom veziljom  Svjetlanom Marković pružila je neophodnu stručnu pomoć, ali svakako najznačajniji doprinos   na ovom projektu  dala su Udruženja koja svojim djelovanjem doprinose očuvanju starih narodnih nošnji, a samim tim i teslićkih vezova. Neka od ovih Društava u svojim arhivama baštine eksponate stare i više od stotinu godina. Svoja iskustva, znanja i materijale bezrezervno su stavila na raspolaganje JU „Kulturni centar Teslić“ sa ciljem da   zajedničkim angažmanom istrajemo na putu zaštite teslićkih vezova od strane Vlade RS kao posebnog nematerijalnog kulturnog nasljeđa naše opštine te da u budućnosti Teslić bude prepoznatljiv po jednom specifičnom brendu „Teslićkom vezu“. To  su prije svega Udruženje žena „Teslićke zlatne ruke“, KUD „Naši običaji Teslić“, KUD „Nedeljko Spasojević“ iz Očauša, KUD „Dušan Stanković“ iz Čečave, KUD „Vez“ Teslić i SPKD „ Prosvjeta“ kao i veliki broj pojedinaca koji su ustupili na uvid predmete iz lične kolekcije.

Oslaljajući se na eksponate iz Teslića arhivirane u muzeju RS, dosadašnja saznanja iz literature i pomenuti rad na terenu u Tesliću, direktor JU „ Kulturni centar Teslić“, Željka Draganić Vuković 3. marta 2020. godine obratila se JU „ Muzej Republike Srpske“, uz  molbu,  da od Vlade Republike Srpske zatraži Saglasnot za upis „Teslićkog veza“ na  Listu zaštićenog  nematerijalnog kulturnog naslijeđa Republike Srpske.

U dopisu je između ostalog navedeno:

„Opština Teslić velikim dijelom svojih graničnih rubova  naslanja se na Federaciju BiH. Uzimajući u obzir ovu činjenicu i istorijska dešavanja koja sežu u daleku prošlost, jasno je da je na ovim područjima dolazilo do miješanja kultura, a samim tim  i do modifikacije materijalnog nasljeđa u ovim krajevima.

Kada je u pitanju vez na narodnim nošnjama i upotrebnim etno predmetima  takođe su uočene promjene i miješanja motiva i tipova veza.

Uspjeli smo da  indentifikujemo  vez koji je pretrpio najmanje promjena a korišten je od četrdesetih godina prošlog vijeka. Primjerke nošnji na kojima postoji vez sa motivom koji smo prepoznali posjeduju  KUD „Nedeljko Spasojević“ Očauš i KUD „Naši običaji“ Teslić.

Obe nošnje potiču iz četrdesetih godina prošlog vijeka. I na osnovu tih motiva rađene su nošnje koje ova Društva koriste danas.

Riječ je o motivu grane, rađene pokrsticom uz korištenje prirodnih zagasitijih boja.

U cilju zaštite prepoznatog elementa, obraćam Vam se sa prijedlogom da se na Listu nematerijalnog kulturnog nasljeđa Republike Srpske upiše „Teslićki vez“, koji  je kao dio kulturnog nasljeđa naroda ovoga kraja prepoznat od 40 ih godina dvadesetog vijeka.“

Dopisom  Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske  broj 07.06/622-27/20 od 1. juna 2020 godine, JU „Muzeju Republike Srpske” data je saglasnost za upis „Teslićkog veza“ na Listu kulturnog nematerijalnog nasljeđa Republike Srpske, a samim tim prvi element nematerijalnog nasljeđa opštine Teslić  zaštićen je za buduće generacije.

Glumci Down Syndrom centra Banjaluka 21. decembra odd 18. časova, odigraće predstavu “Mali princ” u ZTC Banja Vrućica, na koju dolaze i njihovi drugari iz Poljske u pratnji svojih terapeuta, koje dovodi ambasador Koviljka Špirić.

Predstava, koja pokazuje da su osobe sa Daunovim sindromom prije svega ljudi pa tek onda osobe sa tim sindromom, posvećena je Ariu Livneu, najstarijem članu Daun sindrom centra.

Ova predstava usmjerena je i na zaustavljanje diskriminacije, rušenje predrasuda i podizanje svijesti kada je riječ o osobama sa Daunovim sindromom.

Cilj je i da se stimulišu lokalne zajednice da slijede primjer Daun sindrom centra Banjaluka, da bi se osobe sa Daunovim sindromom što više uključivale u sve sfere društva i bile društveno korisne i aktivne

Ulaz je slobodan, a u predstavi igraju Nikolina Savić, Sandra Radinković, Lazar Jelić, Vladimir Ritan, Kristijan Zeljković i Bojan Grubešić. Dramatizaciju i režiju potpisuje Aleksandra Spasojević.

Nakon stotine rasprodanih izvođenja  u regiji predstava ‘’Noć bogova’’, rađena po tekstu najizvođenijeg savremenog  hrvatskog autora Mire Gavrana,  22. docebra biće prikazana i u Banji Vrućici kod Teslića.
Beogradski glumci Dejan Lutkić, Vojin Ćetković i Nebojša Ilić, glumački su trio snova koje pamtimo po njihovim grandioznim ulogama iz filmova i popularnih TV serija („Montevideo, Bog te video“, Vratiće se rode“, „Zona Zamfirova“ i druge),  kao i pozorišnih  predstava, ali rijetke su prilike da smo ih imali priliku vidjeti  zajedno na pozorišnoj  sceni u istoj predstavi.
Kroz tekst  se igraju žanrovima. U jednom momentu stvarno to izgleda kao triler, pa kao komedija, pa farsa, a onda drama. Svaki dobar film, svaka dobra predstava u sebi sadrži više žanrova. U cijeloj stvari bitan je način igranja koji je zaista fantastičan.

Ovaj Gavranov dinamičan komad priča je o ljubavi, prijateljstvu i vladavini punoj neočekivanih obrata, a može se posmatrati djelomično i kao politička farsa ili čak tragedija, ali u prvom redu kao vrlo životna predstava.
Pisac je uspio napisati komad koji djeluje kao da je pisan danas. Odnos između vlastodržaca i kulturnih umjetnika ovdje je jako izoštren. Predstava je prilika da vidimo troje moćnih ljudi kada privatno razgovaraju. Gledamo moćne u situaciji koja nije za javnost. To je osjećaj gledanja kroz špijunku, kada se pogase kamere i ugase svijetla.
Fascinantan pozorišni komad uz tri vrhunska glumca gostuje u Tesliću u organizaciji ZTC „Banja Vrućica“.

U nedjelju, 3. novembra u hotelu Kardijal od 17. časova gostuje poznati Dječiji hor “Vrapčići” iz Banjaluke.

Ulaz za sve mališane je besplatan i poklon je Predsjednika Republike Srpske i ZTC “Banja Vrućica”.

Dječiji hor “Vrapčići” osnovan je 1993. godine u Banjaluci. Do sada su objavili 14 izdanja, sa preko 80 pjesama, na kojima se nalaze sve  pjesme, spotovi i najznačajniji koncerti. Održali su mnogobrojne koncerte u zemlji i inostranstvu i učestvovali na festivalima dječije muzike gdje su osvojili i neke vrijedne nagrade. Pored toga učestvovali su na mnogo humanitarnih koncerata gdje su pomagali bolesnoj i nezbrinutoj djeci. Hor Vrapčići čine djeca uzrasta od 3-12 godina, i od osnivanja prošlo je kroz mnogo generacija preko 1500 članova.

 

 

27. септембра 2019. године у организацији СПКД “Просвјета” Теслић у градској биоскопској сали биће приказан документарни филм “Влајићки мученици”. Филм је подсјећање на страдање српског становништва из села Влајића код Теслића од стране усташа током Другог свјетског рата.

U srijedu  25. septembra 2019. godine ZTC “Banja Vrućica” priprema  ekskluzivno gostovanje regionalne dive kinematografije i pozorišta Tanje Bošković sa predstavom “Dobrodošli u kabare Beograd“.
Pored Tanje Bošković u predstavi nastupa poznati beogradski glumac Rade Marjanović, koji je i autor predstave, uz klavirsku pratnju Uroša Rankovića.
Predstava je nastala na osnovu tekstova Mome Kapora, Matije Bećkovića, Duška Radovića, Branka Ćopića i kompozicija Đorđa Marjanovića, Lea Martina, Novih fosila…
“Dobrodošli u kabare Beograd” na duhovit i ironičan način govori o djetinjstvu, ljubavi, prijateljstvu i vremenu o kojem danas često govorimo sa nostalgijom.
Ovo svojevrsno glumačko – poetsko veče predstavlja iskrenu ispovjest Tanje Bošković i Radeta Marjanovića čija interpretacija donosi uzbuđenje i emotivnost jedinstvenu na ovim prostorima.
Tanja Bošković jedna je od najboljih i najpopularnijih glumica u istoriji jugoslovenske i srpske kinematografije i pozorišta a publika je naročito pamti po rolama u filmovima “Okupacija u 26 slika”, “Balkan ekspres“, “Mala pljačka vlaka” i serijama “Priče iz radionice“, “Srećni ljudi“, “Policajac sa petlovog brda “….. U pozorištu je ostvarila više od 40 uloga glumeći na scenama Zvezdara Teatra, Ateljea 212, Jugoslovenskog dramskog pozorišta……
Rade Marjanović je prvak Pozorišta na Terazijama. U svojoj dosadašnjoj karijeri ostvario je više od 30 pozorišnih uloga a na malim ekranima je stekao popularnost glumeći u serijama “Bolji život“, “Stižu dolari“, “Metla bez drške“…..

U okviru obilježavanja velikog jubileja, 100 godina od osnivanja ZTC „Banja Vrućica“, počela je 24. likovna kolonija u saradnji sa Organizacijom amputiraca UDAS. Art kamp Banja Vrućica ima dugogodišnju tradiciju, a ove godine će biti organizovan u posebnoj slavljeničkoj atmosferi.
Kamp će trajati u periodu od 8. 9.  do 14.9.2019. godine u Etno selu „Usora“, a tema likovnih radova biće istorijat Banje Vrućice!

 

 

 

 

Manastir Mileševa, jedna od najvećih svetinja koja je u kulturnoj, duhovnoj i nacionalnoj istoriji srpskog naroda imala neprocenjivu ulogu, poznata je i  kao dom čuvene freske „Bijeli anđeo“.

Interesantno je da je ova freska bila skrivena od očiju javnosti sve do 20.vijeka. Naime, u 16. vijku je preko nje naslikana druga freska, a Bijeli anđeo se ukazao gotovo 400 godina kasnije, prilikom restauriranja manastira.

Na slici je prikazan sam Anđeo Gospodnji, obučen u beo hiton koji sedi na kamenu i mironosicama rukom pokazuje mesto Hristovog vaskrsnuća, odnosno njegov prazan grob. Rađen je slobodnim, širokim potezima i odlikuje se monumentalnošću i visokom plastikom u modeliranju.

Ova freska kao otelotvorenje najvažnijeg hrišćanskog trojstva, ljubavi, vjere i nade, upisala se i u modernu istoriju 1963. godine.

Naime, prvi satelitski prenos video signala između Starog kontinenta i Amerike sadržao je među kadrovima i mileševsku fresku, kao poseban pozdrav nas Evropljana onima na drugom kraju sveta.

A, kada je iz Evrope poslat i prvi satelitski signal u vasionu je poslat „paket ljudskih dostignuća“ – bile su to slike čovekovog osvajanja Meseca, Kineskog zida i Belog anđela… Verovalo se da će, ako u svemiru uopšte postoje razumna bića, lik Bijelog anđela protumačiti kao poruku ljubavi i razumijevanja.

Freska je izabrana kao najznačajniji komad umjetnosti Starog kontinenta, i svojevrsni simbol mira, ali i zato što otelovljuje hrišćanske poruke – vjeru, ljubav i nadu.

Prvi srpski bukvar inoka Save, jeromonaha u manastiru Dečani, štampan je 1597. u štampariji Đulijano Rampaceti, u Veneciji. Burna vremena, brzo su bukvar bacila u zaborav, pa za njega nije znao ni Vuk Karadžić. Dok su se učili pismenosti iz tuđih knjiga, Srbi nisu znali da skoro tri veka imaju sopstvenu knjigu po kojoj se moglo učiti srpsko čitanje i pisanje.

Ovaj bukvar je nastao u doba kada je malo koja evropska zemlja raspolagala sopstvenim učilima, pismenima ili azbučnicima. Poseban je i zbog tog što je u njemu prvi put u Evropi primenjen fonetski princip čitanja. Osmišljen je tako da je na prvoj strani bila štampana azbuka, slede samoglasnici, potom slogovi, pa imena svih slova.

Za bukvar se saznalo slučajno. Najpre je 1893. ruski konzul u Skadru -Krilov prvo izdanje štampano u Veneciji (20. maja 1597) poklonio novinaru i prevodiocu Okici Gluščeviću, a kasnije je (1921) drugo izdanje štampano 25. maja 1597. u Dubrovniku, gde je bio na proputovanju, kupio inženjer Milorad Dimitrijević iz Beograda.

Prvo izdanje (na samo dva lista) od kojeg je ostao samo prepis izgorelo je u bombardovanju Beograda (i Narodne biblioteke) 6. aprila 1941, a drugo, na četiri lista, pukom srećom je sačuvano.

Tokom 1903. Ljuba Stojanović je, priređujući Katalog Narodne biblioteke Srbije, uvrstio Prvi srpski bukvar Inoka Save u dela srpske pismenosti. Pre dvadesetak godina Mihailo Blečić, Stjepan Fileki i Olivera Stojadinović priredili su reprint ovog bukvara na osnovu drugog izdanja koje je sačuvano.

Vukov Prvi srpski bukvar napisan je 1827. On svakako ostaje prvi naš bukvar, ali tek nakon reforme jezika.

 

Međunarodni festival folklora “Za narodni pesni i ora” Ohrid koji je održan od 27. do 31. jula ove godine, predstavlja prezentaciju tradicija i kultura različitih zemalja i regija te pružanje prilika članovima grupa da se upoznaju i steknu trajna prijateljstva. Ove godine manifestacija je održana petnaesti put. Na festivalu je učestvovalo 8 država i 1000 folkloraša i to iz Estonije,Turske, Hrvatske, Makedonije, Srbije, Rusije, Bugarske i Mađarske. Teslićko društvo „Dušan Stanković“ iz Čečave je ove godine bilo među onim koji su na najbolji način prezentovali teslićki kraj, ali i neke druge igre i koreografije kojima su uspješno ovladali. Bili su svojevrsni ambasadori teslićke tradicije i kulture kada su pokazalivali kako se igra i pjeva u čečavskom kraju. Četrdeset članova ovog društva je predstavilo igre, pjesme i nošnje čečavskog kraja, a samim tim Teslića i Republike Srpske.
Ohrid je vječni grad, čarobno brdo koje zauvijek sapaja davna i moderna vremena. Ohrid živi 2400 godina i danas je kulturno, duhovno i turističko središte. Biti dio priče kojom Ohridci svake godine obogaćuju svoju kulturnu baštinu zadovoljstvo je i ponos, ističu članovi KUD „Dušan Stanković“ iz Čečave. Voljeli bi da uTeslić i Čečavu prenesu i primijene bar dio iskustava iz Makedonije i sa ovog jedinstvenog događaja