ZAČECI KULTURE U TESLIĆU 1

Prva kulturna institucija u Tesliću bila je „Radnička čitaonica“, koja je nastala 1899. godine od strane tadašnje inteligencije. „Čitaonica“ je od 1910. godine imala i svoj žig, a u okviru njenog rada bile su osnovane: muzičke, sportske, dramske i pjevačke sekcije; prihodi sa održanih priredaba bili su namijenjeni u humanitarne svrhe. Godine 1914. osnovana je i biblioteka u Narodnoj osnovnoj školi, a prvi podaci o njenom postojanju nalaze se u dokumentima iz 1915. godine, kasnije su osnovane i biblioteke u Večernjoj šegrtskoj školi (1925), te Narodna biblioteka u Čečavi 1929. godine. U bibliotekama su se mogle naći obrazovne, stručne i beletrističke knjige, kao i fond časopisa i dnevne štampe. Poslije dolaska okupatora rad „Radničke čitaonice“, bio je zabranjen, a mnoge knjige su uništene, tek poslije oslobođenja mali dio je sakupljen, te je formirana Sreska narodna biblioteka 1945. godine, nakon koje je osnovana i Narodna biblioteka „Edo Blažek“ 1953. Godine, koja je ušla u sastav Centra za kulturu , obrazovanje i informisanje. Biblioteka „Edo Blažek“ u periodu od 1970. do 1980. godine imala 21 punkt pokretne biblioteke, koja je stizala i do najudaljenijih sela u opštini. Godine 1985. ona je imala 8.433 knjige, a 1985. godine imala je fond od 22. 000 knjiga, primala je 7 časopisa i posjedovala je čitaonicu. Već u prvim danima oslobođenja, u septembru 1944. godine, Teslićani formiraju svoj pjevački hor i pokreću razne kulturno-umjetničke aktivnosti. Od tada, pa nadalje kulturne aktivnosti su se formirale u skladu sa mogućnostima i potrebama stanovništva. Naročito se razvio kulturno-umjetnički amaterizam i to ne samo u gradu, već i u selima opštine, tako da je 1985. godine djelovalo 12 kulturno-umjetničkih društava sa brojnim sekcijama. Radnički univerzitet Teslić je u okviru svog djelovanja obezbijedio održavanje niza pozorišnih i opernih predstava uz učešće istaknutih umjetnika iz: Sarajeva, Beograda, Zagreba, Tuzle, Zenice, Banjaluke, itd. te veći broj estradnih dešavanja. U Tesliću je još 1915. godine Destilacija osnovala prvo kino, tako da je naš grad bio među prvim u Bosni i Hercegovini sa aparaturom za prikazivanje nijemih filmova, oko 1930. godine počinje prikazivanje i zvučnih filmova. Kasnije je kino preuzela opština grada, tako da je novo kino bilo izgrađeno na mjestu starog kina i posjedovalo je 450 sjedišta. Radio stanica Teslić emitovala je svoj prvi eksperimentalni program 27. jula 1971. godine, a od 28. decembra iste godine počela je stalno emitovanje. Prvi novinari Radio Teslića bili su Boško Petrović i Simo Petković, a prvi urednik Jadranka Anđelić. U Tesliću su radili i drugi novinari – dopisnici dnevnih listova, a aktivni su bili i likovni umjetnici koji su pokrenuli inicijativu za otvaranje likovne galerije, tada se razmišljalo i o pokretanju zavičajnog muzeja, ali ta ideja nije ostvarena. Prvog januara 1973. godine Narodna biblioteka „Edo Blažek“, Radnički univezitet, Radio Teslić i kino udruženi su u Centar za kulturu, obrazovanje i informisanje.

 

Izvor: „Teslić u NOB“, Advan Hozić
Slika: Nebojša Dujković